Tag Archive for slavernij

Over stichtingsmythes en Amerikaanse tradities: gedachten bij de Vierde Juli

woensdag 4 juli 2018

Elke staat heeft een ‘founding myth’, een stichtingsmythe, een verhaal waarin wordt verteld hoe die staat ontstond en wat die staat symboliseert en uitdraagt. Zo ’n founding myth is onvermijdelijk altijd ook een founding lie: de waarden die staten geacht worden uit te dragen worden teniet gedaan door het gedrag dat staten nu eenmaal ten toon spreiden om hun macht te verdedigen te versterken en te rechtvaardigen. De founding myth is wat de staat wil dat we geloven. De realiteit wordt erdoor deels versluierd, deels recht gepraat. Continue reading “Over stichtingsmythes en Amerikaanse tradities: gedachten bij de Vierde Juli” »

Over de misplaatste verering van een koloniale topambtenaar

Onderstaand stuk verscheen al op de website van Doorbraak

De strijd tegen racisme kent twee grote obstakels. De eerste is het racistische establishment zèlf en haar steunpilaren, van PVV-politici en VVD-bewindslieden, rechtse columnisten, discriminerende personeelschefs en discotheekbewakers en noem maar op. Maar zij en hun racisme zouden het een stuk moeilijker hebben als dat tweede obstakel er niet was:al die links-van-het-midden intellectuelen en spraakmakers en bloggers, mensen die racisme natuurlijk verfoeilijk vinden, maar vooral ook vinden dat we daarin niet moeten overdrijven. Alsof een conflict verdwijnt door alle kanten van een scherp debat evenwichtig weg te nuanceren. Continue reading “Over de misplaatste verering van een koloniale topambtenaar” »

Volkskrant-schrijver verontschuldigt slavernij en racisme

vrijdag 23 januari 2015

Hahahaha. Soms zijn er van die opiniestukken die zo ridicuul zijn dat een bespreking ervan slechts met hoongelach kan beginnen. Die reactie is passend nu een zekere Gosling Wieersma een apologie schreef ten gunste van Michiel de Ruyter, gangster in zeventiende eeuwse overheidsdienst en onderwerp van een soort staatsieportret in cinema-vorm. Tegen dat filmprotret is protest gerezen, en Wiersma vindt het niet terecht. Laten we eens kijken naar zijn onbedoeld soms zeer geestige verdediging in “Wees trots op Michiel de Ruyter”,  zoals zijn apologietje dat op de Volkskrant-website verscheen is genoemd. Continue reading “Volkskrant-schrijver verontschuldigt slavernij en racisme” »

De strijd rond Zwarte Piet (2): page, schelm, slaaf en knecht

zaterdag 26 oktober 2013

Er worden door verdedigers van de traditie ook een aantal historische argumenten aangevoerd, die aannemelijk moeten maken dat Sinterklaas oorspronkelijk geen slavenhouder was en Zwarte Piet geen knecht. Voor we iets meer over die historische achtergronden ingaan, eerst dit. De kritiek van tegenstanders is niet dat Sinterklaas letterlijk een gemene slavenhouder was die voorzien van een leger slaven Amsterdam binnenvaart. De kritiek gaat om de beeldvorming die ik eerder benoemde: wit wijs, volwassen, hoog te paard en de baas; zwart, dom en/of onvolwassen, en knecht. De kritiek is dat het hier een systematische karikatuur van zwarte mensen betreft. Aantonen dat de verre voorloper van de Sint geen slavenhouder was, weerlegt noch die racistische beeldvorming, noch het racistische effect ervan, en is dus niet erg ter zake. De kern van de kritiek is niet geschiedkundig, maar moreel-politiek. Het gaat niet om wat er gebeurde ten tijde van de bisschop van Myra. Het gaat om wat het Zwarte Piet-gebeuren nu uitstraalt, en om het discriminerende en daardoor kwetsende effect dat dit nu heeft. Toch is de vraag naar de herkomst van dat beeld van belang. Als het waar is dat de traditie oude wortels heeft die niets met racisme en slavernij te maken hebben, hoe is dat racisme er dan zo overduidelijk wel ingeslopen? Continue reading “De strijd rond Zwarte Piet (2): page, schelm, slaaf en knecht” »