Trump dumpt Koerden – zoveelste ronde in hetzelfde cynische spel

vrijdag 21 december 2018

President Trump gaat tweeduizend Amerikaanse militairen uit Syrië laten vertrekken. Daarmee dreigt de weg vrij te komen voor nieuwe aanvallen door Turkse soldaten op Koerdische verzetsstrijders, nieuwe pogingen van de Turkse staat om voornamelijk door Koerden bewoonde enclaves in het noorden van Syrië te onderwerpen en te bezetten. Koerden in het gebied zelf, en hun familieleden en bondgenoten elders, maken zich terecht grote zorgen. Solidariteitsactivisten kunnen zich maar beter voorbereiden op nieuw protest, zij aan zij met Koerden, tegen nieuwe aggressie door Turkije. Maar een enkele kanttekening bij de houding van Koerdische verzetsgroepen tegenover hert Amerikaanse terugtrekkingsbesluit zijn wel op zijn plek.

Eerst het besluit van de VS. Trump wil dus dat Amerikaanse sldaten uit Syrië vertrekken. Hij motiveert dat door te stellen dat IS/Daesh, de groep die gewapenderhand een totalitair kalifaat op poten probeerde te zetten en dat met terreur kracht bij zet, verslagen is. Dus – zo is de indruk die hij wekt – zijn die Amerikaanse troepen daar niet meer nodig. Hoeveel IS/Daesh echt verzwakt is stat overigens helemaal niet zo vast.

Maar de terugtrekking heeft nog andere achtergronden, en die zijn waarschijnlijk belangrijker. De stap is een onderdeel van ene hernieuwde bevestiging van het Turks-Amerikaanse bondgenoortschap in de regio. Dat heeft de afgelopen jaren onder spanning gestaan. Turkijke had al lang kritiek op de Amerikaanse militaire steun ana het Koerdische verzet in Noord-Syrië, aan de SDF en de daarbinnen prominente YDG/PYD, de met de PKK geestverwante Koerdische beweging. Die groepering verdedigt enkele voornamelijk door Koerden bewonde disctricten, die inmiddels onder de naam Rojava bekend staan. In Rojava wordt geprobeerd een radicaal-democratische, revolutionair getinte bestuursvorm op poten te zetten die veel sympathie oproept onder anarchisten en andere radicalen elders in de wereld. Militaire steun uit de VS gaf deze beweging enige bescherming tegen IS/Daesh, maar impliciet ook tegen Turkije.

De Turkse staat vond dit onaanvaardbaar en eist al langer dat de VS niet langer als schild voor Koerdische autonomie optreedt. De VS kwam dara al eerder aan tegemoet: Afrin, het westelijk Koerdische district binnen Syrië, werd in de eerste maanden van 2018 al door Turkse troepen en hun bondgenoten onder de voet gelopen terwijl de VS toekeek. Maar de Turkse staat wil meer. Nu Assad met grote Russische en Iraanse steun de meeste Syrische oppositiegroepen heeft verpletterd, wil Turkije rust aan haar zuidgrens afdwingen en Rojava onderwerpen of minstens zwaar verzwakken. Zolang de VS echter troepen heeft die aan dezelfde kant van de Koerdische verzetsstrijders opereren, kan Turkije die ambitie goed niet doorzetten.

Tweede geschilpunt is Gülen, een geestelijke die door de Turkse regering van president Erdogan beschuldigd wordt het meesterbrein achter de bloedige en bloedig neergeslagen staatsgreep van juli 2016 te zijn. Deze man woont in ballingschap de VS. Turkije wil dat de VS hem uitlevert zodat hij terecht kan staan in wat ongetwijfeld een showproces zou worden – maar een showproces waarin best ook gevoelige informatie naar boven kan komen die de VS liever onder tafel houdt.

De kwestie-Gülen enerzijds, de Amerikaanse steun aan de PYD/YPG anderzijds: beiden zijn Turkije een doorn in het oog. De moord op de Saoedische journalist Kashoggi – door Saoedische veiligheidslui, in de Saoedische ambassade in Turkije – komt daar nog eens bij. Turkije kiest daar een veel hardere lijn tegen Saoedi-Arabië dan de VS.

Maar kennelijk is er hard gewerkt aan een deal tussen de Turkse regering van Erdogan en de Amerikaanse regering van Trump. Soort zoekt dan ook soort, potentaten snappen elkaar. Tekenen van die deal waren al eerder te zien. Op 16 december bijvoorbeeld. Toen werd bekend dat Trump op de G@-meeting in Buenos Aires aan Erdogan zou hebben gezegd dat de VS bezig is met de uitlevering van Gülen. Dat hing al in de lucht. “Vorige maand werd al bekend dat de Amerikaanse regering liet uitzoeken hoe Gülen kon worden uitgezet.” En ziehier een motief: “Met de onderzoeken hoopte het Witte Huis Turkije te kalmeren in de kestie rond de Saoedische journalist Jamal Jashoggi, zeiden twee hooggeplaatste regeringsfunctionarissen” en enkele anderen. (1). Eén geschilpunt tussen Turkije en de VS wordt aldus stap voor stap de wereld uit geholpen.

Rond het andere geschilpunt is nu ook beweging. “Erdogan had op 12 december aangekondigd dat Turkije een offensief zou beginnen in Noord-Syrië ‘in de komende paar dagen’, maar op 14 december sprak hij president Trump aan de telefoon.” (2), zo lezen we vandaag op Aljazeera. Op 19 december werd het besluit van Trump bekend om Amerikaanse troepen uit Syrië terug te trekken. (3) Kort daarop maakte James Mattis bekend dat hij gaat opstappen als minister van ‘defensie’ van de VS. Hij was het kennelijk niet met de beslissing eens, zoals trouwens nogal wat andere hog functionarissen en invloedrijke politici in de VS.

Wat we hier dus zien is een Turks-Amerikaans bondgenootschap, ten koste van Koerden, maar ook ten koste van degenen die binnen Turkije aandringen op meer vrijheid, meer rechten vanb onderdrukte groepen of het nu gaat om LGBTI+-mensen of om Koerden, mensenrechtenactivisten of wat voor dissidenten dan ook. Er is dan ook niets progressiefs aan het Amerikaanse terugtrekkingsbesluit. Met een koerswijziging van het Witte Huis in de richting van een meer terughoudend interventiebeleid, heeft het niets te maken. De plaats waar de VS ingrijpt, zal veranderen, die 2000 teruggehaalde soldaten worden vast niet uit de dienst ontslagen. De wijze van ingrijpen verandert wellicht ook: minder grondtroepen, nog meer luchtaanvallen, drones en raketten. The Empire verandert van aanpak maar niet van wereldwijde aggressieve ambitie.

Het is intussen logisch dat Koerden zich grote zorgen maken. Het Amerikaanse besluiut ziet er uit als groen licht voor Turkije om haar bloedige optreden tegen Koerdisch autonomiestreven door te zetten. Turkije heeft haar op 12 december aangekondigde aanval weliswaar even uitgesteld. Maar Erdogan heeft inmiddels ook het Amerikaanse besluit “’voorzichtig ‘verwelkomd”.(4) Turkse aanvallen tegen Rojava dreigen in de nabije toekomst op gang te komen. Reden om ons alvast voor te bereiden op binnenkort noodzakelijk protest.

Tegelijk dient dat protest niet de vorm te krijgen van een oproep aan de VS om van terugtrekking af te zien. Die Amerikaanse aanwezigheid daar deugt niet. Ik kan me weliswaar heel goed indenken dat Peshmerge, een in Nederland wonende Koerd, nu zegt: “De Koerden hebben het vuile werk gedaan, we hebben tegen IS gevochten. Niet alleen voor onszelf, maar voor de hele wereld. Als bondgenoot van Amerika en het Westen. Als de Amerikanen zifch terugtrekken, voelt dat als verraad.” (5).

Het tragische is echter dat de VS de Koerden gewoon heeft gebruikt voor eigen doelen. Toen IS/Daesh sterk en machtig was, vond de VS het nuttig om Koerdisch verzet daartenen te ondersteunen, zelfs als dat wat spanning met Turkije opleverde. Nu IS/Daesh een stuk zwakker is geworden, speelt dat argument veel minder sterk en is het kennelijk weer tijd om de Turks-Amerikaanse banden aan te halen. Koerden beschouwden de VS wellicht als een echte bondgenoot. Voor de VS waren Koerden echter nooit meer dan een instrument, een werktuig on te gebruiken en vervolgens weg te gooien.

Het is trouwens echt misplaatst om te denken dat die Amerikaanse soldaten er zaten om Koerden werkelijk te beschermen. Die soldaten zaten er 1. om tegen IS/Daesh te vechten toen die groep ene serieuze dreiging vormde; het bondgenootschap met Koerden was slechts een middel voor dat doel; en 2. om tegenwicht te bieden tegenover Assad, maar vooral tegenover diens sponsors en supporters Iran en Rusland. Dat de VS feitelijk optrad op een manier waar Koerden bescherming van ondervonden is waar. Maar dat betekent niet dat die bescherming ook werkelijk een belangrijk motief voor de VS vormde. Het was een bijkomstigheid.

Wat zich hier voor de zoveelste keer wreekt is een misplaatst leunen op imperialistische bondgenoten door plaatselijke verzetsbeweging zoals die van Koerden in Syrië. Dat het in de praktijk eventjes gunstig voor bedreigde Koerden is als de VS bommen gooit op een gewapende groep die Koerden met massamoord bedreigt, kan zo zijn, al blijft het ook dan nodig om afstand te houden enzulke bombardementen niet te ondersteunen of toe te juichen. Kritische vragen dringen zich immers op. Hoeveel van die bommen raken IS-soldaten, en hgoeveel komen ervan terecht op mensen die gewoon de pech hebben dat ze in door IS beheerst gebied wonen? Hoeveel van die IS-soldaten zijn overtuigde fanatici, en hoevele zijn gewoon geronseld onder bedreiging? Maar ik snap dat Koerden vooral blij zijn met elke Amerikaanse luchtaanval op IS-strijders als die zich opmaken om Koerden uit te moorden.

Dat het zeer, zeer onverstandig is om er op te rekenen dat de VS haar beleid blijvend afstemt op verdediging van Koerdische autonomie, blijkt deze week weer op schrijnende wijze. Dat bleek trouwens al vaker. In1976, toen de VS Iraakse Koerden in de steek liet tegenover Saddam Hoessein. De VS deed dat nogmaals in 1991, weer met Iraakse Koerden, wederom tegenover Saddam Hoessein. Nu overkomt het Syrische Koerden, maar de achterliggende dynamiek is soortgelijk.

Het zou goed zijn als verzetsbewegingen uit deze geschiedenis van misbruik eens de conclusie trokken dat je je maar beter op geen enkele manier afhankelijk kunt maken van de afwegingen van grote, imperialistische machten.Te hopen valt dat binnen Koerdische verzetsgroepen en de solidariteitsbeweging met de Koerdische vrijheidsstrijd degenen die niet vertrouwen op welk bondgenootschap met welke grote mogendheid dan ook, terrein winnen.

De tekenen daarvoor zijn niet erg gunstig, de slechte gewoonte om bondgenootschappen met grote mogendheden – zo niet de ene, dat toch een andere – na te streven, is erg hardnekkig.. Ik lees vandaag bijvoorbeeld : “Hoge vertegenwoordigers van de Koerden in Syrië hebben in Parijs een beroep gedaan op de Franse regering om een actievere rol te spelen in Syrië, nu de Amerikanen zich uit het land terugtrekken.” (6) Alsof Frankrijk de Koerden van Syrië iets anders te bieden heeft dan meer van hetzelfde: manipulatie en misbruik van de Koerdische vrijheidsstrijd voor imperialistische doelen. Als Frankrijk al op de uitnodiging in gaat – alsof Macron niets anders aan zijn hoofd heeft… – dan is het volgende moment dat Koerden strijders na gebruik door een cynische imperialistische mogendheid worden afgedankt en aan hun lot worden overgelaten, niet ver weg.

Noten:

1 “ ‘Verenigde Staten bereiden uitlevering Gülen aan Turkije voor’” Nu.nl, 16 december 2018, https://www.nu.nl/buitenland/5634092/verenigde-staten-bereiden-uitlevering-gulen-turkije-voor.html

2 “Erdogan delays Syria operation, welcomes US troop withdrawal”, Aljazeera, 21 december 2018, https://www.aljazeera.com/news/2018/12/erdogan-delays-syria-operation-welcomes-troop-withdrawal-181221141412573.html

3 “VS gaat laatste troepen terugtrekken uit Syrië”, NOS, 19 december 2018, https://nos.nl/artikel/2264262-vs-gaat-laatste-troepen-terugtrekken-uit-syrie.html

4 Zie noot 2

5 “Koerden boos om terugrekken VS: ‘Het voelt als verraad’”, 21 december 2018, https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2264530-koerden-boos-om-terugtrekken-vs-het-voelt-als-verraad.html

6 “Syrische Koerden doen beroep op Frankrijk”, NOS, 21 december 2018, https://nos.nl/artikel/2264546-syrische-koerden-doen-beroep-op-frankrijk.html

Peter Storm

18 thoughts on “Trump dumpt Koerden – zoveelste ronde in hetzelfde cynische spel

  1. Koerden zijn een speelbal geworden, van de grootmachten. Iets dat we allemaal wisten, in ons achterhoofd.

    Het is een extreem tragisch verhaal. US gebruikt hen en laat hen hun romantische dromen realiseren, voor zolang het duurt.

    Maar wat hadden ze dán moeten doen ? Communisten haten de koerden, omdat de Koerden met de US in zee zijn gegaan. Dat maakte hen ongeloofwaardig, imperialistische puppets, die denken dat ze anarchisten zijn.

    Ik snap de kritiek van de communisten/marxisten. Aan de andere kan, de Koerden zaten sowieso al in de tang. Hun strijd, is altijd een doodstrijd geweest. Wat hadden ze moeten doen, de VS bestrijden ? Het Amerikaanse imperium bestrijden ? Met je paar regionale verzet/zelfverdediging milities ? Amerika krijgt toch wat Amerika wilt. Koerden gebruiken, Koerden dumpen, Koerden slijmen, Koerden laten slopen, Koerden ophemelen, Koerden gevangenzetten.

    Macht komt uit de loop van een geweer, zoals Mao zei. Helaas heeft hij daarin gelijk en is de wereld zo vies.

    Amerika heeft de meeste geweren, Amerika heeft het meeste macht en dus het meeste ‘recht’.

    Hebben de Koerden dus gefaald ? Ja en nee. Ze hebben met hun acties wel wéér bewezen, dat de organisatie van een libertair model en de economische systemen en de zelfverdediging, gewoon wél functioneert. Dat het dus alleen niet gebeurt, omdat het tegen gehouden wordt. Dat weten we nu dus wéér, is wéér bewezen.

    Grootmachten, zullen het torpederen. Zouden Stalinnen, Erdogannen, Trumpen, of wat voor narcisten dan ook, zich erbuiten houden, dan zou het blijven bestaan. Niet als de hemel op aarde, wél als een alternatief op het kapitalisme, dus wél een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis.

  2. “wanneer je vastzit aan de bodem van een put en een hand komt je tegemoet, vraag je niet van wie die hand is”

    Het begin van de grootschalige steun vanuit de VS voor de Koerden was tijdens de belegering van Kobane. Hoezeer heldhaftig het verzet van de Koerdische milities daar ook was, ze stonden op het punt onder voet gelopen te worden. Zonder Amerikaanse bombardementen was dat ook gebeurd. En ook daarna is Amerikaanse luchtsteun essentieel geweest in het verslaan van ISIS (net zoals, overigens, de Koerdische en daarmee bevriende milities waren).

    Zonder steun van een land met een luchtmacht (die bijvoorbeeld een no fly zone kan afkondigen), zullen de Syrische democratische strijdkrachten op zijn best heldhaftig ten onder gaan in een directe confrontatie met Turkije en jihadistische bondgenoten. Dat is precies wat we zagen in Afrin.

    Zolang de anarchistische en linkradicale bewegingen geen luchtmacht hebben, zal er geen andere keuze zijn (behalve sterven) dan op de een of andere manier het op een akkoordje gooien met een entiteit die dat wel heeft. Dat heeft verder niks te maken met illusies hebben (en die hebben de Syrische Koerden volgens mij ook niet), maar met de noodzaak te overleven. Een deal met de duivel is weliswaar zeer riskant en kan zeker een ‘corrumperende invloed’ hebben op het revolutionair proces of wat dan ook, maar als je dood bent ben je gewoon dood. Dan doet geen enkele overweging er meer toe.

    1. Probleem hiermee is dat deze samenwerking met de VS, hoezeer ook uit nood geboren, consequenties heeft. Het gaat om die conseqwuenties, niet om 1 of ander soort abstracte revolutionaire zuiverheid of zo.

      Een voorbeeld. De luchtoorlog die de VS voerde – een waarin de PYD feitelijk grondsteun verleende, doelen hielp uitzoeken en dergelijke – richtte zich niet enkel tegen IS maar tegen de Arabische bevolking in door IS geterroriseerd gebied. Dat maakt de toch al zo moeilijke solidariteit tussen Koerdisch verzet en Arabisch verzet tegen de powers that be moeilijker. Hoe moet de bevolking van Raqqa zich gevoeld hebben onder Amerikaanse bombardementen in samenhangt met Koerdische grondoperaties om de stad uit handen van IS te krijgen? Ik heb geen erg kritische noot gehoord uit Koerdische hoek jegens de terreurbombardementen, want dat waren het, die de VS op Raqqa uitvoerde.

      En ik denk dat Arabische nabestaanden van de slachtoffers daarvan dat niet zomaar vergeten. Uit naam van een onbetrouwbaar bondgenootschap – met de VS – je enige potentiële betrouwbare bondgenoot – met andere onderdrukte bevolkingen in de regio – an gruzelementen laten bombarderen is je nederlaag garanderen, zelfs als je overleeft. Als dit scenario werkelijk de enige optie is, dan is overleven wellicht mogelijk, maar revolutie niet. Dan zouden eerlijkheidshalve beter de revolutionaire pretenties kunnen worden losgelaten.

      De oorlog die PYD tegen IS voert, is een legitieme verzetsstrijd. Maar de oorlog die de VS voerde, was een koloniale oorlog, waarbij IS doelwit was omdat het de hegemonie van de VS uitdaagde, niet omdat het Koerden en anderen terroriseerde. En de VS voerde die oorlog, nogmaals, door mmiddel van een systematische, ook door te veel supporters van de PYD vrijwel genegeerde, terreurcampagne uit de lucht. De PYD kon daar niets aan doen. Maar de PYD kan wel afstand bewaren, proberen ervoor te zorgen dat ze niet gezien wordt als medeplichtig aan die terreurcampagne. De gezamenlijke militaire operatie van PYD en VS rond Raqqa – een operatie vol oorlogsmisdaden a la Falluja 2004 – droeg aan dat bewaren van afstand niet erg bij. En als we werkelijk denken dat zoiets onvermidelijk is, dan is er ergens iets heel, heel erg misgegaan.

      Iets anders is dat weliswaar het grootschalige bondgenootschap PYD/VS uit de tijd van het beleg van Kobaniye dateert, maar de gewoonte van Koerdische verzetsgroepen – ook van de PKK waarmee de PU YD verwant is – om in zee te gaan met de meest aannemelijke grote mogendheid, veel ouder is. De PKK was langdurig en vol overtuiging onderdeel van het “progressieve, anti-impoerialistische kamp” zoals dat ooit heette, met de Sovjetunie als aanvoerder. Bij gebrek aan Sovjetunie is men uiteindelijk bij een andere grote mogendheid als bondgenoot beland. De oriëntatie op een bondgenootschap met 1 of andere grote mogendheid zit in de hele strategie van de PKK en daarmee verwante organisaties ingebakken. In die zin is het recente bondgenootschap tussen VS en PYD (geestverwant van de PKK, en sterk door de PKK beïnvloed) niet rnkel iets incidenteels dat louter uit nood geboren is. En in zie zin is er in kringen van deze richting van het Koerdisch verzet wel degelijk sprake van illusies. Hel hardnekkige illusies, want zo gata het dus al sinds 1984, en dan heb ik het nog niet eens over andere richtingen in het Koerdisch verzet die op dit punt een nog veel slechtere stata van dienst hebben.

      Wat ik kritiseer is niet een de-facto korte termijn gelegenheidsalliantie. Dat de PYD blij was met Amerikaanse luchtsteun in 2014 Kobanyi snap ik, en dat is het probleem op zichzelf ook niet. Wat ik kritiseer is de oriëntatie op dit soort allianties als vanzelfsprekend en belangrijk onderdeel van de hele strategie. Die oriëntatie is dodelijk. Hoe meer een groepering als de PYD zich eraan vast klampt, hoe moeilijker het wordt om werkelijke bondgenoten te vinden – in de regio zelf, aan de onderkant van de maatschappij, en niet bij welke grote mogendheid dan ook. Die luchtsteun van de VS werd pas beslissend omdat grondsteun vanuit de Arabische bevolking buiten Rojava goeddeels ontbrak. Elke Amerikaanse bom die o0p die Arabische bevolking valt en gezien kan worden als ondersteund door Koerdisch verzet, maakt die grondsteun vanuit die Arabische bevolking nog moeilijker dan die al is. Misschien dat Amerikaanse bommen Koerden helpen overleven – maar dan hangt alles dus af van Amerikaanse keuzes en goodwill, dan ben je feitelijk al afhankelijk geworden. Het Koerdische bondgenootschap met de Amerikaanse bommengooiers draait de revolutie de nek om, en vervolgens offert de VS de Koerden nu dus ook nog eens op aan haar echte bondgenoot, de Turkse staat. Dus ook van het korte termijn overleven komt niet erg veel terecht. Lose-lose- dus, deze aanpak, en zo gaat het dus keer op keer. Als er geen betere opties zijn dat van het ene bondgenootschap met imperialisten naar het volgende glijden, en dat inbouwen in je hele strategie, dan is de hoop op revolutie nul komma nul. Ik geloof dat niet.

      Al deze observaties zullen me overigens niet weerhouden om aan komende protesten tegen Turkse agressie tegen Rojava deel te nemen en anderen op te roepen om hetzelfde te doen (het artikel hierboven geeft al een hint in die richting). Want ik vind dat kritiek op een bondgenootschap met de VS niets betekent als daar niet tegelijk solidariteit tegenover de onderdrukker wordt betoond- zodat er inderdaad andere, betere, opties zichtbaar worden dan bondgenootschapen met grote mogendheden.

  3. Je maakt heel veel goeie punten Peter, maar je argument blijft stuk lopen op het daadwerkelijk bestaan van een alternatief. Het blijft bij een ‘als…dan…’. De grootste wereldwijde protesten tegen oorlog waren die tegen de oorlog in Irak, en in het onwaarschijnlijke geval dat dat ook voor de Koerden gaat gebeuren, wat hebben de Koerden daar dan aan? Of nog sterker gezegd: wat hebben de Koerden daar dan aan als niet het zeer onwaarschijnlijke gebeurt dat een westerse regering eens naar het volk luistert en de Koerden actief gaat steunen?

    Ik ben erg geschrokken van de bombardementen op Raqqa. Fallujah is een goede vergelijking, ik dacht zelf aan Dresden. Dat is inderdaad de prijs die voor Amerikaanse luchtsteun werd betaald, en het was zeker beter geweest als de SDF daar niet aan mee had gewerkt. Aan de andere kant was het wel de plek waar vanuit de terreur van ISIS waren georganiseerd, en het zat ook tjokvol het type mensen waarbij we als het een radicale Israëlische nederzetter-kolonist met een uzi ook kanttekeningen plaatsen bij de karakterisering ‘burger.’

    Belangrijk ook voor je argument is dat je een beetje doet alsof zonder Amerikaanse luchtsteun er dan wel massale steun vanuit de Arabische bevolking was geweest. Maar daarbij draai je de volgorde van gebeurtenissen om. Er was te weinig steun voor Koerden/tegen Islamistische groeperingen in de Arabische gebieden. Vervolgens hebben de Koerden het tijdens kobane op een akkoordje gegooid met de VS. Niet andersom. Ook dat heeft een lange, lange geschiedenis.

    Misschien heb ik ook een te hoge pet op van het strategische inzicht van de koerden, en inderdaad nu je t zegt het is wel echt een trend dat bondgenootschappen zoeken met imperialisten. Aan de ander kant lijken de PKK/PYD zich wel echt te hebben toegelegd op het bouwen van een sociale beweging met democratische structuren. Dit wordt soms bekritiseerd als opportunisme, een soort propaganda stunt, of in ieder geval ‘niet echt’ op de een of andere manier. Ik denk dat een realistische beeld is dat er verschillende kampen zijn binnen de PKK/PYD, waarbij zoals meestal de meeste mensen op grond van praktisch nut en redelijkheid tussen die kampen zweven. Het is niet verbazend dat onder de huidige omstandigheden het meer ouderwetse stalinistische vastklampen aan een grote broer een belangrijke strategische lijn is geworden. En ja, dat heeft negatieve effecten op het opbouwen van een brede sociale beweging, allianties met Arabieren etc (die er overigens wel zijn maar inderdaad dat zou meer kunnen). Tegelijkertijd draai je de zaken echt om wanneer je zegt dat dat de oorzaak is voor het uitblijven van gegeneraliseerde Arabische steun, eerder is het uitblijven van gegeneraliseerde Arabische steun een reden voor de relatieve zwakte van de politieke lijn die jij voorstaat.

    Om even te graven in onze politieke prehistorie: het is alsof je zegt dat een succesvolle internationale revolutie na 1917 niet is gebeurd omdat ‘socialisme in 1 land’ de doctrine werd. Dat is trotskistische onzin. ‘Socialisme in 1 land’ werd voor velen een acceptabele (of de enige realistisch klinkende) doctrine, omdat een succesvolle internationale revolutie uitbleef. Eerst bleef de revolutie beperkt tot Rusland, (vervolgens hielpen de leninisten het verder om zeep) en daarna werd socialisme in 1 land de slogan. Niet andersom

  4. Als je trouwens een beeld wil krijgen van wat er gaat gebeuren in Noord Syrië zonder westerse steun, dan hoef je maar te kijken naar de (gevolgen) van de totaal gefaalde stadsguerilla in turkije in 2015. Dat zag er ook wel uit als Raqqa later.. Geen enkele turk is overigens gebombardeerd door Amerikanen, toch bleef substantiële steun totaal uit. Ja, dan hadden we daar onze DAF, dat leek me voor onze termen toch een zeer krachtige en principiële organisatie .. Heeft iemand nog wat van hen vernomen?

    1. Waar dat op wijst is op de enorme zwakte van de internationale solidariteit. Dáár kunnen we iets aan proberen te doen. Hoe zwakker en minder effectief immers die solidariteit, hoe onvermijdelijker het soort bondgenootschappen lijken waar de PYD en de PKK zichzelf keer op keer in bewegen.

      Verder is er ok nog Idlib. Die stad is in handen van bottom-up comités en assemblees, die zich verdedigen tegen zowel Assad als tegen jihadistische milities. Het lijkt op Rojava, het is een poging tot bottom up zelfbestuur, maar dan dus niet vanuit PYD en het Öcalan-gedachtengoed op poten gezet. Assad belegert die stad, die naast Rojava de laatste encla ve van Sytische revolutionaire strijd belichaamt. Islib en Rojava opereren vanuit dezelfde revolutionaire inzet. Komen we voor elkaar op? Helaas. idlib wordt tegen Assad beschermd door… Turkije, dat Idlib als een soort pion gebruikt. Zo worden twee brokstukken van de revolutie in Syrië door imperialistiusche machtspolitiek tegenover elkaar geplaatst en gemanipuleerd. Zie https://countervortex.org/node/16192 Het MINSTE dat voorstanders van de Rojava-revolutie zouden kunnen doen, is expliciet ook steun betuigen aan de revolutie in Idlib, en andersom. Dáár zit de kiem van het soort bondgenootschap dat centraal hoort te staan. Horen we zulke steunbetuigingen?

      1. Hey peter, ik had een veel inhoudelijker commentaar nog geschreven, voorafgaand aan t stukje waar je hier op reageert. Dat raakt ook aan wat je hier schrijft. Kort gezegd: totdat wij een luchtmacht hebben blijven groepen als PKK/PYD zich in dit soort bondgenootschappen bewegen. Wat hebben we te bieden dan? De grootste mobilisaties tegen een oorlog waren tegen die in Irak. En die gebeurde lekker toch. Nou, daar heb je wat aan! Dan gooi je het nog liever op een akkoordje met Assad… oh wacht, dat hebben ze inderdaad nu gedaan.

        En nog wat andere punten. Misschien is er iets mis gegaan aan mijn kant, maar ik kan me ook voorstellen dat het bij jou nog ergens staat als commentaar dat je goed moet keuren? (beide reacties kwamen namelijk snel na elkaar, misschien dat je daardoor 1 over je hoofd hebt gezien).

        Verder heb je helemaal gelijk over Idlib natuurlijk, doet verder niets af aan wat ik zeg. Ik bekritiseer die comite’s in Idlib namelijk ook niet vanwege hun acceptatie van Turkse steun tegen Assad.

        1. Hoi Dylan, goed dat je waarschuwt! Commentaren belanden soms – onbedoeld van mijn kant – in de prullenbak, waar ik ze dan even uit mag vissen. Dat heb ik dus inmiddels gedaan, en het staat er dus alsnog op.

        2. Het aller-. ALLERbelangrijkste in dit dilemma is “wat hebben zij te bieden dan?” Onze taak is: te ZORGEN dat we wat te bieden hebben, een solidariteitsbeweging wara h je wat aan hebt – en die dus niet na een paar maanden keurige optochten weer de boel inpakt en naar huis gaat, zoals in 2002-2003 rond Irak… Daarom laat ik steeds, als ik vervelend doe over de imperiale connecties van de PYD en zo, er steeds bij klinken: des te harder is het nodig dat wij de straat op gaan en verzet/solidariteit opbouwen. Bij dat opbouwen van solidariteit hoort ook: eerlijk onze kritiek geven waar we dat nodig vinden. Als ik jou in een afgrond zie lopen, dan zeg ik ook ‘hey joh, kijk ff goed waar je loopt’ 😉

          En Idlib: mijn punt is dar niet dat ook zij steun vanuit een imperialistische staat ondervinden. Mijn punt is dat vanuit PYD-kringen er niet zichtbaar gekeken wordt naar dit type verzet in de regio. Ze vinden geen bondgenootschap daar, vooral omdat ze er niet heel actief naar zoeken. Waarom niet? Deels omdat ze teveel energie steken in dat andere, fatale, type van bondgenootschap. Mijn punt is dat hier een verkeerde strategische benadering aan ten grondslag ligt, eentje die hen wèg voert vanhet bottom-up streven dat ze tegelijk óók trachten te belichamen (en aan de oprechtheid waarvan ik niet twijfel overigens: dat democratisch confederalisme is géén fake, al zullen er vast old skool PKK-kaders zijn (geweest) die het aanvankelijk wel om PR/fake redenen hebben aanvaard als facelift, zonder hij greep los te willen laten op wat er gebeurde.

          1. En mijn punt is:
            1. Er is geen solidariteitsbeweging van onderaf op dit moment die de PYD het soort solidariteit kan bieden waar ze wat aan hebben.
            2. Die gaat niet binnen korte (of zelfs middellange) termijn kunnen worden opgebouwd.
            ->
            3. Onder die omstandigheden ga ik niet tegen mensen zeggen dat ze zich dan maar neer moeten leggen bij hun totale nederlaag (wat waarschijnlijk ook de dood van heel veel van hen betekent, of dat ze een flink deel van hun leven de cel verdwijnen en gemarteld worden), omdat de enige andere optie is dat ze het op een akkoordje gooien met hele nare lui. En ja, daar zitten zeker behoorlijk ondermijnende aspecten aan wat betreft hun project. Maar als de keuze is tussen ‘behoorlijke ondermijning’ en ‘totale nederlaag’, dan is de keuze alsnog makkelijk gemaakt. De daadwerkelijk interessante vraag is dan ook niet ‘moet je totale nederlaag accepteren of niet?’ – het antwoord daarop is duidelijk (nee). De vraag is hoe je dan omgaat met die ondermijning. Een vraag die pas in zicht komt als je de volstrekt onrealistische (of althans defaitistische) positie laat varen van dat je beter vermoord kan worden door de ene imperialist dan op een of andere manier met andere imperialisten samen te werken.

            Ik kan vanuit hier niet oordelen of de PYD actief zoekt of zocht naar bondgenootschappen met basis-democratische krachten bij Idlib. Wat ik wel weet is dat zelfs als ze dat met succes deden, er helemaal niks zou veranderen aan hun strategische situatie. Of die was waarschijnlijk zelfs nog verergerd. De basis-democratische krachten bij Idlib staan op het punt te worden vermorzeld door jihadistische krachten en het leger van Assad. Een voor hen positieve factor is daar de aanwezigheid van Turkije. De SDF stond op het punt vermorzeld te worden in Manbij door jihadistische krachten en het leger van Turkije (de dreiging verplaatst zich nu naar Kobane volges mij). Een voor hen positieve factor is daar nu de aanwezigheid van het leger van Assad. Op het moment dat de basis-democratische krachten in Idlib zich openlijk aan de kant hadden geschaard van de SDF, hadden ze van turkije een vijand gemaakt. Op het moment dat de SDF zich openlijk aan de kant van de basis-democratische krachten in Idlib had geschaard, hadden ze van Assad een (nog ergere) vijand gemaakt. Geen van beide kampen was daar ook maar iets mee opgeschoten. Als er nou nog sprake was geweest van een realistische optie dat rebellen uit Idlib en de SDF een gezamenlijk front hadden kunnen maken (en dan letterlijk niet figuurlijk), dan had er misschien nog wat in gezeten… maar Idlib is echt heel ver verwijderd van de linies van de SDF.

            Thnx voor t interview met de DAF. Zal t s lezen.

          2. Ik zeg ook nergens dat wie dan ook zich waar dan ook bij neer moeten leggen. Keer op keer zeg ik dat ik snap dat, onder desperate omstandigheden, het logisch is dat PYD Amerikaanse steun verwelkomt. Daar hoef je dus niet tegen te polemiseren. Nergens zeg ik dat de PYD de wapens tegen de VS moet opnemen of zoiets dergelijks.

            Verder denk ik dat je schets van de strategische situatie op korte termijn best kan kloppen. Maar het feit dat Idlib en Rojava van elkaar geïsoleerde enclaves, restanten, zijn van een revolutie die zich in 2012 over grote delen van het grondgebied van de Syrische staat ontplooide, staat niet helemaal los van kleuzes die verzetsgroepen TOEN al maakten. Syrische vrijhedsstrijders hadden te weinig ook voor Koerdische verlangens, waardoor ze de neiging van de PYD om zich van de Syrische revolutie loskoppelen, legitimeerden en aanwakkerden. Maar de PYD wekte ook gefronsde wenkbrauwen in de rest van Syrië toen het regime Rojava ontruimde en in goede orde aan de PYD overdroeg om haar troepen des te effectiever en moorddadiger in de rest van Syrië. te kunnen inzetten. En dat zij vanaf 2014 actief samenwerkte met de VS die bommenregens uitstrooide over Syrië en Irak, zal meer wenkbrauwen hebben doen fronsen. Arabische steden tot gruzelementen bombarderen verschaft de VS geen vrienden onder de overlevenden daarvan, en dat straalt af op groeperingen die zich tot onderdeel van de Amerikaanse oorlog laten maken. En tot ver in 2015 stond de Syrische revolutie ook buiten Rojava er niet kansloos voor. Pas de grootschalige Russische interventie in het najaar van 2015 bracht Assad grotendeels de overwinning. In 2019 is ene bondschap tussen Rojava en Idlib een verbond tussen twee geïsoleerde enclaves waar je weinig aan hebt in gevechtstermen. In 2014 zag het slagveld er nog heel anders uit. Jezelf loskoppelen van de revolutie in hele het Syrisch grondgebied , met verwijzing vana kortzichtigheid onder Syrische verzetsgroepen, was zelf een kortzichtige reactie die bij heeft gedragen aan de huidige ramp.

            Vele Syrische verzetsgroepen zagen in de PYD alleen maar Koerdische nationalisten die ondershandsa samenwerkten met Assad. Dat was eenzijdig en oneerlijk. De PYD zag en ziet in Syrische verzetsgroepen vooral jihadisten en Turkse hurlingen. Ook dat was eenzijdig en oneerlijk. En beiden oriënteerden zich in 2012 al – toen IS nog een kleine, onbekende jihadistische strijdgroep in het Iraaks-Syrisch-grensgebied was, en dus niet het argument kan zijn voor latere strategische keuzes – op bondgenootschappen met grote en kleinere mogendheden als centraal deel van hun strategisch arsenaal. De huidige ellende heeft een langere aanloop dan het beleg van Kobaniye.

            Op korte termijn zit er weinig anders op dan roeien met de riemen die je hebt, voor sheer survival. Dat bestrijd ik niet. Maar als we echt willen dat dit zich niet eindeloos herhaalt, dan zal er toch echt een vrij radicale strategische draai gemaakt moeten worden, waarbij de PYD – en de PKK! – ophoudt zich te gedragen als een staat-in-wording tussen andere staten. Want dat is, alle oprecht gemeende inzet voor democratisch confederalisme ten spijt, wat ze feitelijk doet. Op korte termijn kan ze nu niet anders. Op langere termijn moet er toch iets beters te bedenken zijn dan jezelf uitlenen aan de meest aannemelijjke mogendheid en doorvechten tot de laatste Koerd.

            Want dat is wat er nog bij komt. Het is hier geen keus tussen survival enerzijds, en “behoorlijke ondermijning” anderzijds (als het dat was dan zou ik zeggen: vecht voor survival, maar bespaar ons verder de revolutionaire pretenties). Het is veel erger. Het is een keus tussen snel of langzamer verpletterd en gewurgd worden. Als Turkije wordt tegengehouden, en als straks Assad de baas is in Rojava, dan gaan zijn doodseskaders aan het werk. Methodisch, niet al te opvallend, maar vermoedelijk moorddadig effectief. Het enige argument om nu Assads bescherming te verkiezen is tijd winnen, om in een later stadium alsnog uit die greep te kunnen breken. Als deze omhelzing langer duurt, dan wordt het een bijzonder dodelijke omhelzing, op geen enkele manier te prefereren bovfen een IS/Daesh-overwinning.

  5. Maar wat is een anarchistisch leger met vliegtuigen etc. Kan dat wel ? Een YPD met een luchtruim ? Kernbommen ? Anarchistische kernbommen ? Dan krijgt het toch wel een heel vies randje.

    Geen luchtsteun was : overwonnen worden

    Wel luchtsteun is : eerst overwinnen, om dan alsnog gesloopt te worden en ook nog eens je geloofwaardigheid op het spel gezet, door met US te slijmen.

    Maar kan je het ze kwalijk nemen ? Wie is er angstloos, tegenover de IS ? We zijn geen super mensen. Men kreeg een aanbod, om de beulen even buiten te houden. Wat doet men dan ?

    Misschien is wat de koerden willen, gelijk aan zelfmoord. Zij willen een andere maatschappij en dat kan gewoon (nog) niet, dus is het een soort offer, een soort martelaarschap geworden.

    Een soort algehele protest uiting en tegelijk een kleine hint naar de toekomst. Zo kan economie en organisatie dus óók, is wat het zegt. Ja, dat de bazen het weer slopen, dat is hun probleem. Het heeft dus een andere betekenis, dan een daadwerkelijke gehele omwerking van de sociale orde. Is dat het , kan het zo gezien worden ?

    Aan de andere kant, de PKK is niet de YPD en dat men toen voor de USSR viel, wilt nog niet zeggen, dat men daarom nu met de VS in zee gaat. Destijds stond btw iedereen achter de USSR. Zelfs groenlinks, bij wijzen van spreken. De YPD, is wel een beetje andere dan de PKK. Althans, dat is de bedoeling

    Daarnaast, de YPD uit zich niet officieel pro Amerika. De PKK, was wel officieel een soort marxistische militie, die pro het communisme was. De YPD, heeft zich nooit lovend uitgesproken, over Amerikaans neoliberalisme, Ayan Rand, of ‘de vrije markt’. Zij zijn niet een pro Amerikaanse militie, in het Midden-Oosten. Slechts een militie, die Amerikaanse steun accepteert, waarschijnlijk tanden knarsend

    Toch snap ik je vraagtekens.

    1. “Maar kan je het ze kwalijk nemen ? Wie is er angstloos, tegenover de IS ? We zijn
      geen super mensen. Men kreeg een aanbod, om de beulen even buiten te houden. Wat
      doet men dan ?”

      Nee ik noeem ze niets kwalijk. Keer op keer erken ik de nodsituatie waar die keus-die-geen-keus-was in wortelde. Mijn bezwaar richt zich niet tegen korte termijn tactische allianties. Wat ik kritiseer is de onderliggende strategie om dit soort bondgenootschappen niet alleen met tegenzin aan te gaan, maar met overtuiging na te streven, ze een hoofdrol te geven om er keer op keer mee de afgrond in gezogen te worden. Nu verschuift de hoop van Koerden van de VS-als-sponsor naar Frankrijk-als-helper. Macron die de Koerden mag redden, dat zal de sympathie voor de Koerdische vrijheid vast doen toenemen onder de Gele Hesjes aldaar…

  6. Maar jij verlangt dus naar een soort massieve, door het volk gedragen militie ( zoals 1937 etc ). Dat ook nog eens op een of andere wonderlijke manier tegen de staten op kan. Zoals Mhakno. Een volks militie, tegen twee zuigers, rode zuigers en witte zuigers.

    Dit is alleen niet toen. De staten van nu, zijn vele malen machtiger, dan de staten van toen. Staten weten nu alles. Turkije leest dit stuk, Amerika ook, beide weten welke mensen allemaal mogelijkerwijs interrese hebben, in de YPD. Men wist in 1900 niet, wie er sympathie voor Mhakno had.

    Zouden de Koerden dan zitten, tussen twee zuigers. Aan de ene kant Amerikaans imperium, aan de andere kant Turkije ? En dat men dan niet omver gelopen wordt ? Zonder raketten en vliegtuigen ?

    Dit zijn andere tijden

    Ik vrees dat dit militair gezien heel moeilijk is. Had men luchtsteun afgewezen, wijst men nu Franse hulp af, kan natuurlijk ook. Maar wat gebeurt er dan ?

    Dan gaan ze sowieso neer gemaaid worden, door de staatsaanbidders van Turkije. Misschien moeten ze dat dan wel doen ? Maar dan wordt het haast een soort banditisme, snap je wat ik bedoel.

    Dat men met achthonderd Koerden in de gebouwen gaat zitten, zich vol hangt met granaten, machinegeweren, om de staatsaanbidders tegemoet te treden, met de dood sowieso in het vooruitzicht ?

    Zou dat de juiste richting zijn, van een échte anarchist ? Dan maar ten onder gaan, alles om maar niet met staatsaanbidders in zee te gaan ?

    Voor jou en mij is dat makkelijk praten.

    De YPD zou zich niet als staat moeten gedragen, tussen de staten, maar als een autonoom orgaan, dat geen diplomatiek nodig heeft ?

    Gewoon letterlijk, iedere Koerd een AK47 geven en laat dan maar komen ?

    Wat er dan gebeurt : Turkije gooit er twaalf kernbommen op en dan is het ‘probleem’ opgelost. Europa schud nog wel een beetje boos het hoofd, maar meer komt er niet van. De SP zal nog wel zeggen van ‘hey’, maar dat wordt dan lachend weg gewuifd. Dan hebben ze geen rugdekking gekregen, maar worden ze gewoon ontruimd, zoals een kraakpand ontruimd wordt, maar dan met bommen. Ze zullen als martelaren sterven en misschien een paar staatsaanbidders met zich meenemen. Meer niet.

    Als ik een Koerd was, was ik al tien keer dat land uit gevlucht. Maargoed, dat ben ik dan weer hé, een laffe opportunist.

    Zullen ze hun geloofwaardigheid kwijt zijn, als Frankrijk eventjes de oppasmoeder wilt zijn ?

    Het ligt er een beetje aan. Als die YPD daadwerkelijk een betere economie weet te faciliteren daar. Dan ja, het bestaat dan wel een beetje met steun van staatsaanbidders ( Frankrijk ). Aan de andere kant, de omstandigheden zijn sowieso onmogelijk. Als Koerden steeds een soort beschermheer krijgen en uiteindelijk hun model weten vol te houden en hun modellen op een of andere manier ook de westerse wereld in te smokkelen, dan zou er sprake zijn van een soort evolutie proces, geen revolutie

    Ook dit is theorie en ook aan dit scenario, zitten véle haken en ogen.

    Het is nou eenmaal een onmogelijke situatie en ik denk dat jij en ik beide de waarheid niet in pacht hebben en dat we beide maar wat aannames doen.

    Voor een verbintenis met Amerika, is niet houdbaar. Tegen een verbintenis met Amerika/Frankrijk, is als de loop op je slaap zetten en de trekker overhalen.

    Het is dus kiezen : bestaan, maar veel water bij de wijn doen, gedoogd worden door de staat.

    Of uitgemoord worden.

    De staten willen het op zijn minst een beetje monitoren. Het is alsof de gemeente eist, dat de gemeente in het kraakpand ook activiteiten mogen organiseren, of dat het kraakpand direct ontruimd wordt, maar dan op wereldschaal.

    1. “Maar jij verlangt dus naar een soort massieve, door het volk gedragen militie ( zoals 1937 etc ).”

      Dat zeg ik nergens. Dat impliceer ik ook niet. Milities gaat over de vorm die de strijd aanneemt. Mij gaat het om wie die strijd voert. Wij zelf, van onderop, ovceral? Of de machthebbers, namens ons en uiteindelijk tegen ons? Hun klasse (in de breedste zin)? Of de onze? Zie je onderdukten, waar ook ter wereld, als je bondgenoten? Of staan we toe dat mede namens onze favoriete groep onderdrukten (Koerden), andere groepen onderdrukten (Arabieren) gebombardeerd worden? In scenario twee: wees dan niet verbaasd dat veel Arabieren denken: die radicalen in Europa denken alleen maar aan Koerden. En wij dan?! En ja, zo jaag je Arabieren dus rechtstreeks de armen van IS/Daesh en soortgelijke groepen in. Die doen tenminste wat teveel radicalen niet eens meer bepleiten: de VS bestrijden. Om reactionaire redenen, maar ze doen het wel. Slechts wie een betere methode doorvoert in die strijd, maakt kans de greep en aantrekkingskracht van IS en soortgelijke groepen daadwerkelijk te ondermijnen (hetgeen iets anders is dan duizenden potentiële aanhangers van IS uit te moorden vanuit de lucht, inclusief hun gezinnen en wie verder de pech heeft in de buurt te wonen.

      “Zullen ze hun geloofwaardigheid kwijt zijn, als Frankrijk eventjes de oppasmoeder wilt zijn ?” Het gaat me niet in de eerste plaats on geloofwaardigheid. Geef mij maar een totaal onbgeloofwaardige strategie – als-ie maar WERKT. Mijn punt is: de huidige bondgenootschapenstrategie van het Koerdische verzet in Syrië WERKT NIET. Koerdistan zal aan de hand van grote mogendheden NOOIT vrij worden. Dat kun je ‘maar wat aannames’ noemen, als je wilt. Maar er ligt al een halve eeuw Koerdische strijd langs deze lijnen als ondersteuning van die aanname. DE zuiverheid van principes kan me weinig schelen, Waar het mij om gata is dat bepaalde principes beter werken dan het loslaten ervan.

      Je vergelijking met legalisering van kraakpanden onder voorwaarden vind ik trouwens wel heel zinnig. Ja, soms laten we ons dat maar aanleunen, uit tactische overwegingen. Maar een kraakstrategie die legalisering als strategisch doel inbouwt, en keer op keer diep teleurgesteld is als een gemeente het spel opeens niet meer meespeelt en toch gaat ontruimen… zo’ń strartegie is een doodlopende weg. Uiteindelijk weten we dat het isolement van krakers doorbroken kan worden – niet door gemeentelijke support te zoeken maar door op zoek te gaan naar andere groepen in hetzelfde schuitje: vluchtelingen, stadsnomaden, en natuurlijk de allergrootste groep als het om woonstrijd gaat: huurders! Daar steun zoeken en actief steun aan betuigen, dus.

      Gemeentelijek tolerantie kan soms wat ademruimte geven, zoals Amerikaanse bommen in 2014 aan Koerden in Kobaniy wat ademruimte boden. Best. Ik zou zeggen: gebruik de ademruimte, maar blijf op zoek naar échte bondgenoten die je uit het isolement te halen. En stel je naar zulke bondgenoten zelf ook een beetje bondgenootschappelijk op, zou mijn suggestie zijn. Maar hoeveel protest tegen Amerikaanse luchtaanvallen tegen Syrische en Iraakse doelen (= mensen) hebben wij, die klaar probeerden te staan voor Koerden, laten horen? Als ik Arabier in Raqqa was, zou ik wellicht zeggen: die Koerden vechten samen met die Amerikanen tegen onze mensen. Wat kunnen we anders dan IS tolereren, die tenminste nog tegen onze vijanden vechten? Ook dat is dan een tragische vergissing, maar eentje die net zo gelegitimeerd kan worden als het Koerdisch-Amerikaanse bondgenootschap. En als we Koerden niet kwalijk nemen dat ze Amerikaanse support verwelkomen, dan kunnen we niet echt klagen als Arabieren IS-support, of Turkse bescherming, verwelkomen om soortgelijke redenen.

  7. sorry, mane, ik was de vraagteken vergeten, per ongeluk. Het was zo van, dus jij verlangt naar ?

    Zie je onderdrukten, waar ook ter wereld, als je bondgenoten?

    Ik zie niemand als mijn bondgenoot :__)

    all alone, am i

    Maar nee, je redenering klopt, je jaagt zo die arabieren in de handen van IS. Ik snap het probleem

    als-ie maar WERKT. Dus : ronselen onder de bevolking en strijd tegen zowel de VS, als Turkije voeren ? Er is alleen veel haat, tussen arabieren en Koerden, helaas, somehow. Hoe dat te overbruggen ? Veel arabieren zijn moslim en vallen dus sowieso niet, voor de modernistische idealen, van Koerden. Maargoed, het zou kunnen ja, het zou kunnen.

    Wat betreft het kraken, mee eens. Ook kraken, heeft terrein afgedwongen, met bloed zweet en tranen. De strijd van de Koerden, is hetzelfde, maar dan liters bloed, liters zweet, oceanen van tranen.

    zijn ze bereid zo ver te gaan ? Het is aan hen. Ik zou er de ballen niet voor hebben ( als ik dat mag zeggen :__) )

    Je laatste punt, ook mee eens. Helaas is die regio verdeeld tussen allerlei clans, etnische groepen, religieuze sektes etc, etc. Dat te overbruggen, is inderdaad van belang

    Zijn we het ook een keertje wel eens XD

Comments are closed.