Over een verachtelijk vonnis – doorbreek die beklemmende stilte!

dinsdag 6 december 2016

Twee actievoerders zijn gisteren door een rechtbank veroordeeld wegens “smaadschrift”. Hun vergrijp? Zij hadden een bedrijf dat een gevangenis heeft gebouwd waar vluchtelingen worden opgesloten om vervolgens gedeporteerd te worden, ervan beschuldigd een gevangenis te bouwen waar vluchtelingen worden opgesloten om gedeporteerd te worden. Anders gezegd: hun vergrijp is dat ze zeiden wat dit bedrijf ook werkelijk deed. En ze spraken daar schande van. Dáárom worden ze veroordeeld: omdat ze de kritische waarheid uitspraken. Dat is al schokkend en schandelijk. Maar wat helemaal benauwend is, dat is de doodse stilte rond dit vonnis tot nu toe . Waar blijft de storm van verontwaardiging van activisten, journalisten, schrijvers, wetenschappers, van iedereen die kritische zin aan medemenselijkheid zou willen paren?

Waar gaat het precies om? Bouwbedrijf De Vries en Verburg heeft op Kamp Zeist een gezinsgevangenis neergezet, een gesloten locatie om vluchtelingengezinnen op te sluiten. In die gevangenis houdt ‘Justitie’ deze mensen vast om ze vervolgens het land uit te zetten, soms rechtstreeks hardhandig, altijd rechtstreeks gedwongen. De Anarchistische Anti-deportatiegroep Utrecht AAGU heeft hier fel campagne tegen gevoerd. En zo gebeurde het dat twee actievoerders gearresteerd werden omdat ze posters plakten met de tekst: “Bouwbedrijf De Vries en Verburg – Uw duurzame partner in deportatie – bouwt vol trots een gezinsgevangenis voor vluchtelingen op kamp Zeist”. Dat was op 5 april van dit jaar. Op de kop af acht maanden later, op 5 december, stonden de twee mensen voor een rechtbank in Den Haag. Aanklacht: smaad, om precies te zijn “smaadschrift”. Het bedrijf zelf had kennelijk aangifte gedaan, het Openbaar Ministerie ging er mee aan de haal, en gisteren bleek ook de rechter er in mee te gaan want die wees als vonnis: schuldig. Er komt nog wel hoger beroep, maar de toon is wel gezet. Deze gerechtelijke uitspraak is verachtelijk repressief.

De afwegingen van de officier van ‘Justitie’ (OvJ) ende rechtbank zijn doodeng, en het is zeer verontrustend dat deze uitspraak geen voorpaginanieuws is. Het is stuitend dat er geen luid hoorbare alarmbellen zijn gaan rinkelen bij Amnesty, een club die toch zegt op te komen voor mensen die vreedzaam hun mening uiten, hetgeen precies is wat de twee mensen deden. Het is stuitend dat journalisten zich niet of nauwelijks laten horen, net zo min als verder vrijwel alles en iedereen die een beetje serieus voor vrijheid van kritiek en actie opkomt.

OvJ en rechtbank zeggen feitelijk: het woord ‘deportatie’ mag niet, want het roept associaties op met de deportaties onder de nazi ’s in de Tweede Wereldoorlog, en dat schaadt de goede naam van het bedrijf.  Dat is een rare enge draai: de norm voor strafbaarheid is kennelijk niet eens de betekenis van het woord, maar de manier waarop het bij het bedrijf overkwam.

De gekwetsheid van het bedrijf is het criterium voor de strafbaarheid. Gek genoeg is de gekwetsheid van zwarte mensen wegens de racistische Zwarte Piet-figuur officieel géén criterium om die Zwarte Piet-figuur af te schaffen, hetgeen natuurlijk allang gebeurd had moeten zijn. Bedrijven zijn in deze maatschappij kennelijk belangrijker dan mensen, en helemaal belangrijker dan zwarte mensen.

De verdediging voerde het feit aan dat de Marechaussee, de dienst die uitzettingen verzorgt, zelf de mensen die uitgezet worden als “deportees” aanduidt. Joke Kaviaar  , één van de twee actievoerders die voor de rechter stonden, onderbouwde en documenteerde dat in en onder haar slotwoord voor de rechtbank. Het werd van tafel geveegd.

De locatie als ‘gevangenis’ aanduiden bleek eveneens n iet te mogen, want de vluchtelingen werden niet voor straf opgesloten maar louter als ‘maatregel’. Alsof dat iets afdoet aan het feit dat ze onvrijwillig opgesloten zijn door de staatsmacht, hetgeen toch een vrij aardige definitie van ‘gevangen houden’ is. Het komt er op neer dat je deportatie geen deportatie mag noemen, en een gevangenis geen gevangenis. Het komt er dus op neer dat je de zaken niet mag ‘benoemen’, zoals dat tegenwoordig schijnt te heten.

Daarbij voert het OM nog een zeer griezelig argument aan. Actievoerders vielen met hun tekst het overheidsbeleid aan via een bedrijf. “De kritiek op het overheidsbeleid wordt hier geuit over de rug van een particulier bedrijf. Dat is grievend en dus smaadschrift”. Maar dat is gevaarlijke onzin. Het gaat hier niet om kritiek “over de rug van” een bedrijf. Het gaat hier om de kritiek op de rechtstreekse medeplichtigheid van dat bedrijf aan misdadig overheidsbeleid. Als het volgens justitie toelaatbaar is om het overheidsbedrijf te kritiseren in de gekozen bewoordingen – iets wat de rechtbank impliciet erkent! – dan is het niet meer dan logisch dast hetzelfde ook geldt voor bedrijven die aan dat overheidsbeleid meewerken door faclititeiten voor de uitvoering ervan tebouwen en daar geld aan te ‘verdienen’ . Profiteren van gevangenhouding en deportatieverdient precies het soort scherpe veroordeling als waarvoor de twee actievoerders worden vervolgd.

 

Het komt er dus op neer dat je over bedrijven nog minder mag zeggen dan over beleid en politici. Want, zoals tijdens de rechtszitting werd aangestipt,  een eerder proces rond een poster waarin toenmalig minister Rita Verdonk leidde tot vrijspraak. Het betrof hier de befaamde poster ”Reisburo Rita – arrestatie, deportatie , crematie – adequaat tot het bittere eind” – bleek volgens justitie uiteindelijk niet strafbaar. “Volgens de OvJ ong vergelijkbaar, want daarmee werd een politiek verantwoordelijke aangeklaagd” – en geen commercieel medeplichtige zoals nu, zo kunnen we daaraan toe voegen. Politici hard aanvallen mag nog een beetje wel, bedrijven aanvallen mag een beetje steeds minder.

Het komt er op neer dat je wel ‘foei’ mag zeggen tegen de NSDAP en de SS wegens het vergassen van joden, maar dat je geen ‘foei’ mag zeggen tegen het bedrijf IG Farben omdat die het gifgas Zyklon B hebben geleverd. Het komt er in zekere zin op neer dat je textielbedrijven in bijvoorbeeld Bangladesh die goedkope kleren maken door middel van kinderarbeid, in gebouwen waar groot brandgevaar bestaat, daar niet scherp op aan kunt spreken, want zij zijn niet verantwoordelijk voor het beleid dat dit allemaal mogelijk maakt.

Historici die de jodenvervolging beschrijven, journalisten die bedrijven extra kritisch onder de loep nemen, ze mogen dus wel extra op hun woorden passen als ze binnen de door ‘Justitie’ gisteren getrokken grenzen van de censuur willen blijven. De vrijheid om kritisch te schrijven over aan onderdrukking en vervolging medeplichtige bedrijven heeft gisteren een gevoelige juridische klap gekregen. Net als journalisten die willen schrijven over bedrijfspraktijken en die meer willen doen dan het overschrijven van persberichten van ondernemingen en de overheid.

We kunnen het daar niet bij laten zitten. Dat deden de twee vervolgden ook al niet: die stonden van te voren openlijk met de poster tegen het medeplichtige bouwbedrijf. Die tekst. online uitermate beschikbaar, printbaar en plakbaar, kunnen we dus maar beter blijven verspreiden, één omdat het een belangrijke waarheid bevat en twee om het verbod zo krachteloos mogelijk te m aken en een lange neus naar zowel bedrijf als naar ‘Justitie’, te blijven trekken. Hun verboden verdienen de papierversnipperaar.

De verantwoordelijken – bedrijf, Openbaar Ministerie, rechtbank – horen een hoogst onaangename wind van voren te krijgen. De wind van voren, van iedereen die voor vluchtelingen opkomt, tegen gevangenhouding en deportatie. Van iedereen die sowieso kritisch zowel overheidsbeleid als bedrijfsactiviteit kritisch wil kunnen volgen. Voor iedere voorvechter derhalve nan vrijheid en van solidariteit. Doorbreek die beklemmende stilte!

Peter Storm

3 comments

  1. Sarah Palin schreef:

    Wetgeving is zo vaak multi interpretabel

    Je kan zeggen het is laster, maar net zo goed kan je zeggen het is vrije mening. Dit element vult de rechter dan in, maar de rechter is ook niet bevooroordeeld en vult dus zijn eigen perceptie van rechtvaardigheid in.

    NVU mag demonstreren voor zwarte piet, andere mensen mogen niet demonstreren tegen zwarte piet. Je kan zeggen, voor zwarte piet is een mening, tegen is laster/verstoring van de openbare ruimte

    Zo kan het recht zelf zijn gelijk definiëren, zelf bepalen wat er wel en niet gebeurt. rechten botsen vaak en het is de rechter die het invult

    We hebben woonrecht en recht op property en het is de rechter die bepaalt wat voorrang heeft, eigendomsrecht of woonrecht.

    Dit heb ik altijd absurd gevonden aan wetgeving, het is niet slechts een rekensom, een afweging, een transactie, waarbinnen een objectieve waarheid functioneert, waarbinnen iedereen vrij kan handelen

    Het is bijna altijd de smaak van de rechter, een rechter die zelf ook een bepaalde ( neoliberale ) perceptie van de wereld heeft, met bepaalde irrationele dogma’s als ijkpunt

  2. Sarah Palin schreef:

    Een begrip als verstoring en mening is multiinterpretabel

    Als een band zingt over wrede zaken, dan kan je zeggen het is artistieke vrijheid, ook kan je zeggen het is opzetten tot haat. Wie heeft er dan gelijk. Type o negative zong over polygamie en links vatte dit op als seksisme. Tja, het is maar hoe je het ziet, woorden hebben zoveel betekenis en zijn zo veelzijdig. Jet haat ook om de context. Dit liedje had bijv ook een knipoog factor , dus wat mij betreft geen seksisme. Gewoon edgy popmuziek. Daar moeten moraalridders van links, rechts en Jezus een beetje niet aankomen

    Er was een cabaretier, die we wel kennen, die bizarre grappen maakt. Ik vind dat heel grappig, althans van sommige ga ik stuk,maar het stoot links en rechts tegen het zere been. Een vriend noemde het kwetsend en dus verwerpelijk. Ik persoonlijk heb artistieke vrijheid extreem hoog in het vaandel staan en voor mij weegt dit zwaarder dan collectief welzijn. Je moet kunst kunnen maken die hard, zuur, wreed is, omdat juist die giftige bloemen mooiste kleuren hebben. Het artistieke domein is heilig voor mij

    Maar dit is dan slechts mijn perceptie, iets waar ik het zwaartepunt ligt. Ik zou dus een bevooroordeelde rechter zijn en daarom zou ik dit ook niet moeten zijn.

    Beter zou die discussie constant in gang moeten zijn. Meneer maakt iets en men vind het leuk en andere mensen niet en dat mag ook en dan gaan we in discussie , waarom vind je het niet leuk ? En de clown maakt dan andere grappen, of lapt het aan zijn laars etc. Recht is veel meer organisch dan de omnipotente mening van een of andere rechtsdwaas, die vaak genoeg idiote dingen doet. Bijvoorbeeld nazi’s laat demonstreren, maar zwarte activisten niet en vervolgens tegen fascisme pretendeert te zijn

  3. Allard schreef:

    Het foute vind ik van rechtsystemen. de politiek maakt eigen wetten, wat zij wel als recht zien, en wat niet.

    gelukkig heb je dan het strafrecht, waar je via bijzondere bijstand nog recht kan hebben op een goede advocaat. Het nadeel daarvan is als je aantoonbaar matriaal laat opvragen door een advocaat. er altijd de politiek er tussen kan komen te zitten, door overheids instellingen mensen een ibs of zelfs meteen een rechterlijke machteging via burgermeesters, die dan meteen de handtekeing eronder knallen, je hele kans op recht, via een crimineel rechtsysteem te niet doen, vaak met achterlijke beschuldigingen erbij.

    zo gebruikt de staat, de zorg om vorderingen te voorkomen.