Geen goede dag voor het gezag – maar het sein gaat niet op veilig

vrijdag 29 mei 2015

Het was gisteren geen goede dag voor het gezag. In twee strafzaken heeft het Openbaar Ministerie bakzeil gehaald. Serieus werk van de betreffende advocaat – in beide gevallen was dat Willem Jebbink – maar vooral ook fel maatschappelijk protest, ging aan de aftocht van het OM vooraf. De afloop stemt blij. Maar er zijn a kanten aan beide zaken, plus een bredere context, die aanleiding geven tot blijvende, ja verhoogde waakzaamheid en tot opvoeren van de strijd.

Zaak één volgde op de arrestatie van tientallen mensen die actie wilden voeren tegen het Zwarte-Pietverschijnsel bij de Sinterklaasintocht op 14 november vorig jaar. De burgemeester had demonstreren nabij de intochtsplek verboden, hetgeen al een grove aantasting van onze rechten inhield. Politie hield mensen aan die bijeenkwamen voor de actie, en begon met het arresteren ruimschoots voor er van daadwerkelijk demonstreren sprake was. Dat maakte de aantasting van onze rechten nog wat grover.

Nu.nl geeft in berichtgeving afgelopen dag een vertekend beeld van de gebeurtenissen van toen. Het schrijft: “Tegenstanders van Zwarte Piet ontrolden een spandoek uit me de tekst ‘Zwarte Piet is racisme’. Voorstanders gingen voor het spandoek staan, waarna een opstootje ontstond.” Dat is zeer incompleet en daardoor misleidend. Toen het spandoek eindelijk tevoorschijn gehaald werd, had de politie al tientallen van ons gearresteerd en richting klaarstaande bussen gebracht. De aanhoudingen begonnen ruimschoots voordat er van ‘opstootje’ of zelfs maar van demonstratieve actie in alle ernst sprake was. Velen van ons, ik ook, werden met min of meer zachte hand weggevoerd, maar agenten werkten bekend anti-Zwarte Piet-activist Cesare Kno’ledge ruw gewelddadig tegen de grond. Arrestanten kwamen later op de dag vrij, het gezag deed voorkomen zei dat iedereen een boete zou krijgen van 220 euro.

Vandaag maakte hoorde de advocaat Jebbink dat het OM echter bekend dat het de zaak van in ieder geval zijn 50 cliënten zou seponeren. Uit de hoek van de autoriteiten werd bekend: “Het OM kreeg uiteindelijk 25 precessen-verbaal en daarvan zijn er nu 24 geseponeerd.”  In totaal zijn echter rond de negentig mensen – vooral maar niet uitsluitend tegenstanders van Zwarte Piet – opgepakt. Van het merendeel is dus niet eens proces verbaal opgemaakt?! Advocaat Jebbink over de arrestanten: “Ze zijn opgepakt zonder goede reden, met het idee: opgeruimd staat netjes. Achteraf was er geen aanklacht te formuleren.” Nee, inderdaad. Niet alleen deden we niets verkeerds. We deden, zelfs naar de verwerpelijke maatstaven van Circus Rechtsstaat, niets illegaals bovendien. Dan wordt het zelfs voor een agressief OM wat lastig om een aanklacht te formuleren. Intussen hebben we wél urenlang vastgezeten, en maandenlang geleefd met de dreiging van strafzaak en boete. En niet álle zaken zijn van tafel.

De zaak tegen één van de arrestanten gaat wel door. Hem beschuldigen ze van… “het mishandelen van een agent en verzet tegen aanhouding”.  Het staat er niet bij, maar uit context en voorgeschiedenis maak ik op dat het hier gaat om Cesare Kno’ledge. Hij wordt nu dus aangeklaagd, nadat ze zijn certificaat om als beveiliger te mogen werken al hebben afgepakt, waardoor hij zijn baan kwijt is. De wereld op zijn kop, want het betreft hier precies die actievoerder die zèlf gewelddadig aangehouden is op die dag. Bij alle voldoening die ik voel over het seponeren van de andere zaken: dit stéékt niet alleen, dit onrecht moet alsnog van tafel, die hele aanklacht tegen Kno’ledge moet linea recta in de papierversnipperaar, waarna hij recht heeft op een schadevergoeding van hier tot diep in de kluizen van het OM. En dat certificaat hoort hij onmiddellijk terug te krijgen, net als zijn baan als hij daar nog prijs op stelt.

De tweede zaak waar het OM vandaag flink terugkrabbelt, betreft de poging om Abulkasim Al-Jaberi te bestraffen omdat hij op een demonstratie tegen Zwarte Piet – een dag na de Gouda-aanhoudingen – “Fuck de koning, fuck de koningin, fuck het koningshuis!” had gezegd. Dat gebeurde in een toespraak waar hij racisme, slavernij, en het koloniale verleden van Nederland aanklaagde. Het OM opende een strafzaak wegens majesteitsschennis. Na een golf van protest op internet maar ook erbuiten, besloot het OM de boel snel te ‘heroverwegen’. En afgelopen dag, 28 mei: “Het OM zegt nu dat ze de de uitspraken die ‘de verdachte en zijn raadsman hebben gedaan over de contextverbondenheid van zijn opmerkingen over het koningshuis’ niet hebben “kunnen bevestigen noch weerleggen. Het OM gaat er daarom van uit dat de uitlatingen binnen de context van het publiek debat zijn gedaan en heeft besloten de zaak te seponeren.”

Mooi natuurlijk. Maar wat een dwaasheid, die redenering maanden na de aanhouding! Uitspraken vanaf een podium gedaan door een spreker op een demonstratie zijn, alleen al daardoor, onderdeel van het ‘publieke debat’. Dat maakt de aanhouding van Al-Jaberi ook extra schandalig: het was een aanval op hem, maar ook op de demonstratie als zodanig. En waar dit soort uitspraken op internet ongemoeid worden gelaten, worden ze uitgerekend aangepakt als een militant actievoerder met een migrantenachtergrond ze doet, in een samenhangend antiracistisch en antikoloniaal betoog. Als het puur om die Fuck-woorden ging, had de politie rustig het eind van de demonstratie af kunnen wachten en Al-Jaberi aan kunnen houden. Dat was óók schandelijk geweest, maar wat er nu gebeurde ging nog aanzienlijk verder. Hier ging het niet voornamelijk om majesteitsschennis. Hier ging het erom een aanklacht wegens majesteitsschennis te misbruiken om er een antiracistisch protest mee te beschadigen en om er een markante stem in dat protest er de mond mee proberen te snoeren. Gelukkig is dat mislukt. Wat mij betreft mag er nu snel nóg een poging om nóg een radicale verzetsstem te smoren eventjes mislukken: die tegen Joke Kaviaar  , waartegen nog steeds een misselijke opruiingszaak  loopt. Een zoveelste zaak waaruit blijkt dat het sein bepaald niet op veilig kan.

Dat er intussen twee strafzaken – zowel tegen de meeste arrestanten in Gouda als tegen Al-Jaberi -door het OM niet worden doorgezet, is prachtig. Enkele kanten zijn minder prachtig. Ik noemde al de zaak tegen Kno’ledge. We moeten voor hem opkomen. Maar er is meer. Met zowel de arrestaties in Gouda als met het aanhouden van Al-Jaberi heeft het gezag wel degelijk iets bereikt. Het heeft op twee achtereenvolgende dagen actie van vreedzame mensen tegen het in Zwarte Piet gesymboliseerde racisme met onderdrukking bejegend. De strafzaken zijn van de baan, maar de arrestaties hebben plaatsgevonden. We moeten er bij soortgelijke protesten dan ook zeer ernstig rekening mee houden dat de politie ons wederom aanhoudt.

Het zou best eens kunnen dat het ze namelijk niet, of niet uitsluitend, om de strafzaak erna te doen is, maar om de aanhoudingen – en daarmee het smoren van protesten – zelf. Vastzitten is niet pijnloos, en juridische bijstand niet kosteloos bovendien. Hou er maar rekening mee dat het gezag zich dat realiseert, en het minstens als een soort troostprijs beschouwt. En wat voor een OM en een politieapparaat te verwaarloosbaar is – een handvol boetes, wat haal je daar nu uit binnen? – is voor doorgaans niet steenrijke actievoerders wel degelijk een aderlating. En het gedoe rond zo’n strafzaak vreet energie, ook als de zaak uiteindelijk niet doorgaat. Ik moet denken aan een liedje uit de Burgerrechtenbeweging in de VS in de jaren zestig: “I ‘m Goin’ to Get my Baby Outa Jail”. Strekking: vriendin (of dochter, dat is niet helemaal duidelijk) van ik-persoon wordt opgepakt door de politie. Ze weigert de borgsom en moet dus zitten. Uiteindelijk komt ze in hoger beroep vrij. Maar de ik persoon vraagt zich af: “Only one thing more keeps working’on my mind -I f high court costs and lawyers fees ain’t something of a fine”. Oftewel: één ding gaat door mijn hoofd: of hoge gerechts- en advocaatskosten ook niet iets van een boete zijn.

Om het smoren van protest via – desnoods achteraf als ‘onrechtmatig’ aangemerkte – arrestaties zo moeilijk en onaantrekkelijk mogelijk te m aken zijn minstens twee stappen nodig. De eerste is schadeclaims, vergezeld van publiciteit om schande wegens de nu openlijk als onterecht bekend staande arrestaties te blijven roepen. Laat ze maar dokken voor die middag cel en het bijbehorende ongemak. Laat ze maar kronkelen onder ons hoongelach. Dat is één.

Twee: vervolg-actie! In Meppel komt de Sint dit jaar aan. Het was mij weliswaar niet bekend dat er zich daar water bevond waarop een zeewaardig schip na een lange reis uit Spanje aan kon meren, maar wonderen gebeuren. Vermoedelijk komt Sinterklaas in 2016 in Zuid-Limburg aan, aan de Geul. Maar dit terzijde. De intocht is daar, van Sint en Pieten, mogelijk wat gediversificeerd als gebaar om oppositie wat wind uit de zeilen te nemen. Zolang Zwarte Piet echter deel uitmaakt van de vertoning, is protest belangrijk. De rechtmatigheid van het betreffende verbod in Gouda is ook na het seponeren van de strafzaak nooit voldoende ter discussie gekomen in brede kringen.

We dienen er rekening mee te houden dat ook in Meppel een dergelijk verbod op anti-Zwarte Piet-actievoerders wordt ingezet. Laten we dat trotseren, en laten we dan t voornemen van de daken tetteren ook. En laten we ervoor zorgen dat we dan met zoveel zijn dat aanhouden hetzij geen doen is, hetzij zoveel schandaal veroorzaakt dat de commotie rond de arrestaties in Gouda en de dreigende strafzaak tegen Al-Jaberi erbij verbleekt.

Opmerking, 29 mei, 1.06 uur: : de plaats van de intocht komend najaar stond verkeerd in de laatste alinea. Gecorrigeerd intussen, met dank aan een alert meeleespersoon 🙂

Peter Storm

2 thoughts on “Geen goede dag voor het gezag – maar het sein gaat niet op veilig

  1. De rechtsorde is sowieso uit het niets ontstaan. Moraliteit is altijd cultureel gebonden en kan in allerlei omstandigheden van vorm veranderen. De wet is immers niet iets dat op een objectieve waarheid gebaseerd is. Het is geen zuivere mathematische realiteit, maar een emotionele aanname omtrent de indeling van de maatschappij en haar tradities.

    Het volk verwerpt niet een Blonde politicus, die alle Marokkanen het land uit wilt gooien en of uitmoorden ( dat valt niet helemaal uit de context te halen ) Zo’n persoon doet een beroep op die heerlijke vrijheid die hier heerst.

    De anti zwarte piet dude, wordt vervolgens uit gehoond door het volk, in elkaar getyfd door de politie en beboet door het hoge gerechtshof . Blijkbaar is er een pijnlijke plek aangeraakt, voor dat heldhaftige, kaas etende, op kolonialisme groot geworden landje.

    Als je zo voor de vrijheid van meningsuiting bent, wees daar dan eens consequent in. Nu betekend die vrijheid alleen vrijheid voor je rechtse vriendjes en hun stortvloed van racistische diarree

    Kom niet aan de abstracties van de mensen. Ze hebben hun leven vormgegeven rond tradities, aannames, gewoontes en dogma’s

    Breek ze af en ze zullen hun massaliteit gebruiken om jou af te breken

    Aladin Bibber

  2. Hierbij enige kanttekeningen.

    Aangevuld kan nog worden, dat het rechtse activisten waren, die op agressieve wijze opdrongen naar de mensen, die het spandoek vasthielden. Die rechtse lui werden dan ook door de politie weggehaald (maar voor zover ik weet, niet aangehouden).

    Van iedereen die is aangehouden moet een proces-verbaal zijn gemaakt. Dat is wettelijk voorschrift. Wel is het mogelijk, dat de politie niet alle p.-v.’s naar het Openbaar Ministerie heeft doorgestuurd. (Dat heet “politie-sepot”, wat niet wettelijk geregeld is, maar regelmatig voorkomende praktijk).

    Het is logisch dat het OM uiteindelijk geen brood zag in de vervolging van Al-Jaberi. En dat mag het OM doen op grond van het “opportuniteitsbeginsel”: afgezien kan worden van rechtsvervolging als dat b.v. op maatschappelijke of politieke gronden de voorkeur heeft. Dit zegt dus helemaal niets over mogelijke strafvervolging wegens majesteitsschennis in de toekomst!

    De politie heeft inderdaad wél tot het einde gewacht, voordat Al-Jaberi werd aangehouden, dus dat gebeurde NIET tijdens of direct na zijn toespraak! Begrijpelijk, want dit laatste zou voor nog veel grotere consternatie hebben gezorgd.

    Een mogelijk gevolg van dit alles kan ook juist zijn, dat de politie minder gauw tot arrestaties overgaat bij dit soort gelegenheden. Want justitie heeft nu toch twee keer een gevoelige imagoschade opgelopen! En, zoals je al aangeeft, ook kan een schadevergoeding worden geclaimd. Daarvoor worden nu voorbereidingen getroffen.

    Meppel zal dus niet meppen hoeven te worden!

Comments are closed.